Als ik mensen Qigong leer, begin ik bijna altijd met hetzelfde principe: ontspanning, rust en natuurlijkheid. Niet omdat het spectaculair klinkt, maar juist omdat het zo menselijk en herkenbaar is. Zonder dit principe blijft Qigong een reeks bewegingen. Met dit principe wordt het een ervaring die je meeneemt in je dagelijks leven.
Ontspanning betekent in Qigong niet dat je inzakt of niets doet. Het betekent dat je alleen die spanning loslaat die je niet nodig hebt. Veel van ons lopen de hele dag rond met opgetrokken schouders, een gespannen buik of een vastgezette adem, zonder dat we het nog merken. In de les nodig ik je uit om eerst te voelen. Wat kan zachter. Wat mag los. Vaak gebeurt er dan iets bijzonders: de adem zakt vanzelf en het lichaam voelt ruimer aan.
Rust gaat niet over stilzitten, maar over innerlijke rust. Je kunt rustig zijn terwijl je beweegt, werkt of praat. Het is de kwaliteit van aandacht die je meeneemt. Wanneer je met volle aandacht een eenvoudige beweging maakt, of gewoon aanwezig bent bij wat je doet, ontstaat er vanzelf meer kalmte. In het dagelijks leven kun je dat herkennen op momenten waarop je niet wordt meegesleept door haast of gedachten, maar gewoon doet wat nodig is, stap voor stap.
Natuurlijkheid vraagt misschien wel het meeste vertrouwen. We zijn gewend om onszelf te corrigeren, te verbeteren en aan te sporen. In Qigong oefenen we juist om het lichaam zijn eigen weg te laten vinden. Een beweging hoeft niet perfect te zijn. Je hoeft niets te forceren. Wanneer je stopt met duwen, ontstaat er vaak meer ruimte en soepelheid dan je had verwacht.
Dit principe werkt verrassend door in alledaagse situaties. Wanneer je merkt dat je gespannen reageert, kun je even pauzeren en jezelf toestaan om zachter te worden. Wanneer je moe bent, hoef je niet altijd door te zetten. Soms is het meest voedende wat je kunt doen, een moment van rust nemen en luisteren naar wat je lichaam nodig heeft.
Ik zie vaak dat mensen denken dat ontspanning iets is wat later komt, na hard werken. In Qigong draaien we dat om. Ontspanning is het begin. Van daaruit kan energie weer vrijer stromen en voelt alles wat je doet lichter en natuurlijker.
Als je dit eerste principe eenmaal leert herkennen, zowel in de oefening als in het dagelijks leven, merk je dat het een anker wordt. Je keert er steeds naar terug. Ontspanning, rust en natuurlijkheid herinneren je eraan dat je niets hoeft toe te voegen om in balans te zijn. Je hoeft vooral minder vast te houden. Dat is misschien wel de grootste les van Qigong.
